جهان بینی گنوسی در رساله خفیه یوحنا ۳

{آشنایی با جهان بینی گنوسی در رساله خفیه یوحنا ۳}

{آرخُن ها و فرشتگان

《و او با بی عقلی که در کنار او بود همنشین شد و قدرت هایی را که تحت امر او بود به نزد خود خواند … [منظور فرشتگانی است که ترکیب و تعدادشان بدوا شبیه ائون ها است ولی معلوم نیست در چه عدد مجهولی ضرب شده اند که تعدادشان به ۳۶۰ رسیده است] ۱ … آنها از نزد خالق اولیه، آرخُن نخستین تاریکی بیرون آمده و پا پیش گذاشتند. از آن که تمام آنها را از ماده غفلت خلق کرده است…》 قدرت های اصلی دوازده تا است که هفت تا از آنها بر آسمان ها و پنج تا بر آشوب دنیا دیگر مسلط اند (بعدها چندان اسمی از این پنج تا به میان نمی آید). نام آن هفت تا به استثنای یکی همه یا نام های خاص خداوند در یهودیت است، یا خصوصیاتی است منفی که نزد گنوسیان بر آن نام ها مترتب است؛ یا نام حیوانات که گنوسیان بر آنها اطلاق کرده اند (مثل الوایوس با چهره ای شبیه الاغ، یائو با چهره ای شبیه مار و آدونی با چهره ای شبیه بوزینه)؛ ۲ این نشان می دهد گنوسیان تا چه میزان نسبت به مدیران این جهان احساس تنفر و تحقیر می کنند. این چهره ها تمام نمایندگان «خشم و شهوت» هستند.ولی نقطه تقابل واقعی در مقابل خدای عهد عتیق همان یالدابوث مهتر و خالق است که قبلا گفتیم برای این که سروری خود را بر موجوداتی که خود خلق کرده است مسلم کند قدرتی را که از مادر گرفته است از آنها دریغ می کند. تاریکی این تصویر زمانی اندکی کم می شود که او به هر کدام از این هفت آفریده قدرت بهتری می دهد (برخی از آنها نسخه مشابهی از ائون ها نظیر «مشیت»، «خرد» و «فهم» هستند). معلوم نیست نام گذاری ها به این دلیل است که این چهره ها واقعا نماینده نامی هستند که بر خود دارند یا قرار است وجود این اصول را در اصول اعتقادی نام های رقیب به سخره بگیرند. از آنجا که همیشه آرخُن ها را نسخه مقابلی برای بی اثر کردن رأی حریفان دیده ایم احتمالا حدس دوم به واقعیت نزدیک تر است. }(کتاب کیش گنوسی ص ۳۶۲)

:one:: در توضیح این فقرات می توان گفت. عدد ۳۶۰ در نزد قدما با میزان درجاتی که دایره را بر آن تقسیم می نمودند ارتباط دارد. زیرا عدد ۳۶۰ تقریبا جز عدد ۷ بر تمام اعداد یک رقمی بخش پذیر است. قدما بر این اساس مدار خورشید را هم به ۳۶۰ درجه تقسیم می نمودند. همچنین در بعضی متون آیین هندو تعداد ایزدان۳۶۰ عدد است.

:two:: گنوسیان نام هفت کوکب موجود در فلکیات قدیم را به نام اسما و صفات یهوه می خواندند و هر کدام را موجودی جدا و شرور در نظر می گرفتند که حاکم‌ نظم فعلی عالم کبیر هستند. در نظر گنوسیان این موجودات شرور مستقل از واحد (خداوند یکتا) هستند و ارواح بشری را در عالم کبیر محبوس کرده اند و نمی گذارند ارواح ابنای بشر به واحد (خدای یکتا) برسند. تقسیم بندی آنان در بعضی نحله های گنوسی اینگونه است: :point_down:

۱: یلدابوث با زحل در ارتباط است. نام دیگرش ساموئل است. انبیای مرتبط با وی از نظر گنوسیان، موسی (ع) و عاموس (ع) و حبقوق (ع) می باشند.

۲: ایائو یا مشتری پیامبران مرتبط با وی از نظر گنوسیان ساموئل (ع) و ناتان (ع) و یونس (ع) و میکا(ع) می باشند.

۳: صاوائوت یا مریخ انبیای مرتبط با وی از نظر گنوسیان الیاس (ع) و زکریا (ع) می باشند.

۴: آدونای یا خورشید که به معنای آقا و سرور بکار می رود. پیامبران مرتبط با وی از نظر گنوسیان :اشعیا(ع)، حزقیال(ع)، ارمیا (ع)، دنیال(ع) می باشند همچنین آدونیس از ریشه ادونای نام یکی از ایزدان باستان و همتای تموز می باشد.

۵: استفانوس یا زهره انبیای منسوب به آن از نظر گنوسیان صفنیا (ع) و عزاری کاتب (ع) می باشند.

۶: الیوس یا الوهیم که به عطارد منسوب است. انبیای مرتبط با وی طبق نظر گنوسیان:point_left: خگی یا حجی (ع) و توبیت یا توبیاس (ع) می باشند.

۷: هورایوس یا ماه انبیای مرتبط با وی از نظر گنوسیان : میخایا (ع) و ناهوم (ع) می باشند.

نکته۱: خواننده گرامی توجه نماید در تصوف اسلامی و مکتب ابن عربی (من باب مثاب باب ۱۶۷ کتاب فتوحات مکیه) هم بعضا هر آسمان به یک نبی الهی منسوب شده است که آن نبی در آن آسمان مقام دارد. فرق اعتقاد ابن عربی و اتبعاش با گنوسیان در آنجاست که گنوسیان ظاهرا معتقدند هر نبی الهی توسط یکی از ایزدان هفت گانه که با آسمان های هفت گانه مرتبط هستند به پیامبری برگزیده شده اند. مسلما اعتقاد گنوسیان برخلاف ادعای خود انبیای الهی بوده است و مورد قبول و پذیرش مومنان ادیان ابراهیمی نیست. در نظر صوفیان و عرفای اسلامی هم انبیا و هم کمّل عارفین عالم کبیر را طی می نمایند. بنابراین مقام انبیا و اولیا فوق عالم کبیر است. هر چند که ممکن است آن نبی یا ولی الهی از روحانیت یک فلک مدد بیشتری دریافت کند. من باب مثال در روایتی آمده است که زحل کوکبی سعد است که کوکب اوصیا بوده است و آن نجم امیرالمومنین علیه السلام است.

 

ادامه دارد …

منبع:eitaa.com/soltannasir

{آشنایی با جهان بینی گنوسی در رساله خفیه یوحنا ۵}

ادامه…:point_down:

{خلق انسان به دست آرخُن ها

حال یالدابوث هم این صدا را می شنود و به وضوح (در متن جای خالی وجود دارد) تصویری از پدر کامل در آب می سازد و این《انسان نخست》 است که شکل «انسان» را دارد. بدین ترتیب یالدابوث (همان طور که آرخُن شاه مانی هم دچار همین مسئله می شود) میل به خلق تقلیدی پیدا می کند و هر هفت آرخُن بر سر این با او توافق دارند. «آنها پدید آمدن شکلی را در آب دیدند و به یکدیگر گفتند: بیاید ما هم بر اثر تأثیر و تجلی خدا انسانی بسازیم». بدین ترتیب صیغه جمع شگفت آوری که در کتاب مقدس وجود دارد [۱]و باعث شده است مفسران درون و بیرون مذهب یهود افراد هر کدام تأویلی برای آن بیاورند، اینجا به کار گنوسیان می آید تا خلق انسان را به آرخُن های متعدد نسبت دهند. خلق تقلیدی خودسرانه و خطاکارانه وجود الاهی به دست قدرت های فرودست ایده ای است که نزد تمام گنوسیان یافت می شود که گاهی خاصیت کلی عملکرد جهان آفرین است (در نظام والنتینی این گونه است) و نقطه اوج آن در خلقت آدم در متن طبیعت به چشم می خورد که در اسطوره مانی آن را بیشتر توضیح می دهیم.
این داستان در ادامه می گوید: «آنها با استفاده از آنچه در خودشان و در دیگران بود هیئتی را خلق کردند و هر کدام از قدرت خود روحی برای او آماده کرد. آنچه آفریدند بر اساس آن چیزی بود که قبلا دیده بودند، به تقلید از آن کسی که از ابتدای وجود، بوده و انسان کامل است». این داستان هنوز هم اشاره به بعد روانی وجود انسان دارد؛ چرا که《با استفاده از آنچه در وجودشان بود》 و این یعنی با استفاده از گوهر شکل دهنده خودشان که ماده نیست، بلکه 《روح》 است. هر آرخُن نقشی در شکل دهی این روح ایفا می کند و به دلیل روح :point_left:هفت لایه می شود که هر لایه از آن مربوط به بخشی از تن انسان است، مثل «روح استخوان» یا «روح رگ و پی» و غیره و ۳۶۰ فرشته دیگر 《تن》 را خلق کردند. ولی تا مدت ها این مخلوق ساکن افتاده بود و قدرت ها نمی توانستند کاری کنند که او از جای خود برخیزد. }(کتاب کیش گنوسی ص ۵ _۳۶۴)

۱: اینکه منظور از صیغه جمع شگفت آور در تورات و کتاب پیدایش کدام فعل است را به درستی نمی دانم. سعی کردم بیابم اما نیافتم. تنها در داستان ابراهیم خلیل الله از این صیغه جمع شگفت آور استفاده شده است. کتاب پیدایش تورات برای اثبات ادعای گنوسی ها و حتی ادعای طرفداران‌ نظریه فرازمینی ها کتابی بسیار مناسب است. زیرا تناقضات ظاهری بسیاری دارد. ما مسلمانان در برخورد با این تناقضات دو راه داریم راه اول که راهی ساده است بگوییم توسط یهودیان تحریف صورت گرفته است و اینگونه خود را راحت نماییم. راه دوم که سخت تر است بخواهیم تناقضات را تفسیر و تاویل نماییم تا بتوانیم تطبیقاتی را با اعتقادات خویش با آن بیابیم و به بینش تطبیقی تا جایی که ممکن است دست یابیم و چنین بینشی جامع تر از راه نخست خواهد بود. اما مسیری است دشوار که اکثر افراد از پیمودنش خودداری می نمایند. یا درست نمی پیمایند.

در اینجا سعی میکنم یکی دو نمونه از این اشکالات را که ظاهرا مورد توجه گنوسی ها بوده را نقل نمایم. از جمله اشکالات مورد توجه آنان کلمه الوهیم در کتاب پیدایش است. واژه الوهیم elohim (אלוהים) از نظر دستور قواعد زبان عبری جمع eloha אלוהאمحسوب می شود که معنای خدا یا اله می دهد. بنابراین الوهیم در ادبیات عبری یعنی خدایان، اما معمولا در اکثر موارد افعالی که برای واژه الوهیم در کتاب پیدایش استفاده می شود مفرد است. به همین دلیل خاخام ها و ربی های یهودی الوهیم را به معنای خدا نه خدایان می گیرند. قبالیست ها الوهیم را به معنای جمیع قدرت های خداوند در نظر می گیرند. اما برای مثال در داستان ابراهیم خلیل در کتاب پیدایش تورات (فصل ۲۰ آیه ۱۳) برای الوهیم فعل جمع آمده است : :point_left: 《 و واقع شد هنگامی که خدایان مرا از خانه پدرم آواره کردند به او (سارا) گفتم این احسانی است که تو با من میکنی. به هر مکانی که وارد شویم درباره ی من بگو: برادرم است. 》در آیه به زبان عبری از فعل חתעו برای الوهیم استفاده شده است که فعلی جمع است. در حالی که سیاق آیات دیگر که الوهیم در آن بکار رفته است اینگونه بوده که افعال مفرد استفاده می شده است. از دیگر اشکالاتی که می توان به کتاب پیدایش وارد نمود و مورد توجه گنوسی های عصر جدید قرار گرفته است. ترکیب نام واژه :point_left:یهوه الوهیم יהוה אלוהים است. این نام واژه از نظر لغوی معنای خدای خدایان یا یهوه ی خدایان می دهد. می توان برای مثال آن را با واژه انلیل خدایان در منشور کوروش کبیر بند ۹ سنجید. (کتاب منشور کوروش بزرگ ترجمه عبدالمجید ارفعی ص ۴۶) در جهان باستان معمولا رئیس پانتئون خدایان را با چنین ترکیبی یاد می کردند که معنای خدای خدایان را می دهد.

ادامه دارد …

منبع:eitaa.com/soltannasir

این مطلب را نیز بخوانید

فیلم صعود ژوپیتر۱

تصویر پوستر فیلم هالیوودی صعود ژوپیتر 🔶فیلم صعود ژوپیتر با درون مایه ای کاملا گنوسی، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 3 =