حنوکا ۲ – جدید

اگر جشن هایی که یهودیان در طی سال برگزار می نمایند را مورد بررسی دقیق قرار دهیم. و آنگاه آن را با جشن های تمدن هایی نظیر بابل و کنعان و مصر و ایران و سایر تمدن های خاورمیانه مقایسه نماییم. به نوعی زنده بودن آیین های کشاورزی و جشن های پیشینیان را در میان یهودیان مشاهده خواهیم نمود.
این مسئله ای است که بسیاری از دین پژوهان و اسطوره شناسان بی طرف که بعضی از آنان یهودی نیز بوده اند به آن اذعان نموده اند.
در کتاب باورها و آیین های یهودی نوشته دکتر آلن انترمن استاد یهودی دانشگاه منچستر در توضیحات بخش مربوط به جشن حنوکا به نظر حاخام یهودا لوئو پراگی دربارهٔ ارتباط حنوکا با 👈انقلاب زمستانی اشاره شده است.
متن کامل توضیحات حنوکا را از کتاب باورها و آیین های یهودی می آوریم و سپس به بررسی نکات آن می پردازیم: 👇

{ تقریباً دو ماه پس از پایان عید سوکوت، در روز ۲۵ ماه عبری کیسلو، جشن هشت روزهٔ حنوکا آغاز می گردد. حنوکا جشنی یهودی است که در آن شمع روشن می کنند.
این جشن ریشه ای 👈 غیر کتابی دارد و یادآور داستان معجزه ای است که مربوط می شود به پیروزی مکابیان بر حاکمان سلوکی فلسطین در حدود سال ۱۶۵ قبل از میلاد. مطابق آنچه در تلمود آمده است وقتی حشمونائیم (یا همان مکابیان) خواستند پس از مدت ها دوباره 👈معبد را بازگشایی کنند فقط توانستند به ظرف کوچکی از روغن که هنوز مُهر کاهن اعظم را بر خود داشت و در نتیجه از ناپاکی به دور مانده بود ، دست یابند.
این مقدار اندک روغن حداکثر بیش از یک روز نمی توانست دوام داشته باشد اما در عمل برای مدت هشت روز در حال سوختن بود و در نتیجه این امکان را فراهم آورد تا روغن پاک جدیدی تهیه شود. در سال بعد از این رویداد این روزها را روز عید اعلام کردند.
در کتاب های اول و دوم مکابیان که در آنها یا این جشن فقط 👈یادبود تقدیس دوبارهٔ معبد است و یا مطابق الگوی جشن های 👈هشت روزهٔ دوران سلیمان برای پایان گرفتن ساختمان معبد انجام می گیرد روایت تقریباً متفاوتی از این داستان ارائه شده است.
گزارشی که در کتاب های مکابیان آمده است همچنین هشت روز این عید را با هشت روز سوکوت که در آن سربازان مکابی قادر به جشن گرفتن نبودند پیوند می دهد. در یکی از منابع میدراشی تاریخ زمانی جشن حنوکا با برپایی خیمهٔ عهد به دست موسی در بیابان ربط داده شده است.
برپایی خیمه عهد می بایست در ۲۵ کیسلو رخ می داد اما به تأخیر افتاده بود. مشیت الهی چنین قرار گرفت که حشمونائیان معبد را در این تاریخ بازگشایی کنند.
یهودیت سنتی دیدگاه تلمود را دربارهٔ منشأ و معنای حنوکا پذیرفته است، و مبنای رسم روشن کردن شمع به مدت هشت روز در این عید ، نیز همین دیدگاه است، اما به نظر نمی رسد از مضامین اصلی عل هنیسیم که دعای ویژهٔ حنوکا است و در آخر کتاب نماز آورده می شود باشد. در این دعا فقط پیروزی، بازگشایی و تقدیس دوبارهٔ معبد، و ضرورت شکرگزاری خدا، به عنوان مضامین اصلی حنوکا، مطرح اند.
اگر از زبانی که در نماز یهودی به کار گرفته شده کمک بگیریم باید گفت چیزی که به خاطر آن جشن گرفته می شود پیروزی نظامی مکابیان و یا حتی بازگشایی دوبارهٔ معبد نیست. بلکه علت جشن معجزه ای به دست خدا است که باعث شد چنان ظرف روغن کوچکی برای مدتی طولانی روشن بماند و در نتیجه مسلم شود که این واقعه از ارزشی دینی برخوردار است.
جنبهٔ آیینی برجستهٔ حنوکا روشن کردن شمع است: یک شمع در روز اول، دو شمع در دومین روز و همین طور هشت شمع در آخرین شب و به دنبال آن خواندن سرود ماعوز صور.
این امر باعث به وجود آمدن اثر هنری و دینی کاملی به نام منورا شده است که شمعدانی هشت شاخه است. در اسرائیل منورا به حنوکیا معروف است. اگر چه معمولاً برای این کار از شمع هایی که رنگ خاصی دارند استفاده می شود اما یهودیان متعبد می کوشند از روغن زیتون و چند فتیله استفاده کنند، زیرا در معجزهٔ یادشده، از ظرف روغن زیتون سخن گفته شده است. باید شمع های حنوکا را جلوی در یا کنار پنجره روشن کرد تا عابران بتوانند آنها را ببینند و بدین ترتیب «آن معجزه در میان همگان معروف شود.»
حنوکا عید به معنای واقعی آن نیست، زیرا نه منعی از کارهای دنیایی و غیر مقدس در کار است و نه قیدوش یا تقدیسی که عید را با آن آغاز کنند. در واقع اگر چه به مرور زمان آداب غذایی مختلفی مانند خوردن شیرینی ها و کلوچه های پنیری به وجود آمده اند اما باید دانست که توصیه ای برای خوردن خوراکی های خاص در این جشن وجود ندارد. در ایام عید به بچه ها پول هدیه می دهند و آنها را تشویق به بازی کردن با گردونه های خاصی (به یودایی دریدل و به عبری سویوون) می کنند که در کناره های آن آلف بت عبری نگاشته شده است. }

ادامه دارد …

منبع:eitaa.com/soltannasir

این مطلب را نیز بخوانید

نکاتی سلوکی از استاد شیخ محمدصابر۳

{نکاتی سلوکی از استاد شیخ محمدصابر ۳} { تلمیذ: در مورد مکتب نجف و طریقه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + شانزده =